พื้นฐานบัญชีที่ BA ต้องรู้

อ่านหน้านี้ก่อนถ้าไม่มีพื้นฐานบัญชีมาก่อน — ใช้เวลา ~10 นาที

Double-Entry Accounting คืออะไร

ทุก transaction ทางการเงินจะมี 2 ด้านเสมอ คือ Debit และ Credit และผลรวมของทั้งสองด้านต้องเท่ากันเสมอ

ตัวอย่าง: ขายสินค้าให้ลูกค้าเชื่อ 10,000 บาท

บัญชี	Debit	Credit
Accounts Receivable (ลูกหนี้)	10,000
Revenue (รายได้)		10,000

ตัวอย่าง: รับชำระเงินจากลูกค้า 10,000 บาท

บัญชี	Debit	Credit
Bank (ธนาคาร)	10,000
Accounts Receivable (ลูกหนี้)		10,000

ประเภทบัญชี 5 กลุ่มหลัก

กลุ่ม	ภาษาไทย	Debit เพิ่ม/ลด	ตัวอย่าง
Asset	สินทรัพย์	เพิ่ม	เงินสด, ลูกหนี้, สินค้าคงเหลือ
Liability	หนี้สิน	ลด	เจ้าหนี้, VAT ค้างจ่าย, WHT ค้างจ่าย
Equity	ทุน	ลด	ทุนจดทะเบียน, กำไรสะสม
Income	รายได้	ลด	รายได้จากการขาย
Expense	ค่าใช้จ่าย	เพิ่ม	ต้นทุนสินค้า, ค่าเช่า

จำง่ายๆ: Asset และ Expense — Debit เพิ่ม | Liability, Equity, Income — Credit เพิ่ม

Document Flow ใน ERPNext

ทุก transaction ในระบบจะสร้าง Journal Entry อัตโนมัติ เมื่อ Submit เอกสาร
BA ไม่ต้องลงบัญชีเอง แต่ต้องเข้าใจว่าแต่ละ document ทำให้เกิด Journal อะไร

Sales Order        → ยังไม่มี Journal (แค่ commitment)
Sales Invoice      → DR: Accounts Receivable  CR: Revenue + VAT
Payment Entry      → DR: Bank               CR: Accounts Receivable

Purchase Invoice   → DR: Expense/Inventory + VAT  CR: Accounts Payable
Payment Entry      → DR: Accounts Payable          CR: Bank

สถานะเอกสารที่สำคัญ

สถานะ	ความหมาย	มีผลทางบัญชี?
Draft / ร่าง	บันทึกแล้ว ยังไม่ยืนยัน	❌ ยังไม่มี
Submitted	ยืนยันแล้ว แก้ไขไม่ได้	✅ มีแล้ว
Cancelled	ยกเลิก ล้าง Journal	❌ ล้างแล้ว

⚠️

สำคัญ: เอกสารที่ Submit แล้วแก้ไขไม่ได้โดยตรง — ต้อง Cancel แล้ว Amend เท่านั้น

เช็กความรู้

อ่านจบแล้วลองตอบดูครับ — เลือกคำตอบแล้วระบบจะเฉลยให้

Q1. ขายสินค้าเงินเชื่อ 5,000 บาท — บัญชีไหนควร Debit?

Q2. บัญชีประเภทไหนบ้างที่ 'Debit เพิ่ม'?

Q3. Sales Order สร้าง Journal Entry ไหม?

Q4. Purchase Invoice ที่อยู่ในสถานะ Draft — มีผลต่อ Accounts Payable แล้วหรือยัง?

Q5. Invoice ที่ Submit แล้วพบว่าตัวเลขผิด — ต้องทำอะไร?

หน้าแรก ภาษีไทยที่เกี่ยวข้อง